Jacek Petelenz-Łukasiewicz

Jacek ŁukasiewiczJacek Petelenz-Łukasiewicz – ur. 1934 we Lwowie (publikuje, używając tylko drugiego członu nazwiska: Łukasiewicz). W 1951 r. zdał maturę w Liceum Ogólnokształcącym w Lesznie i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim. W roku 1955 otrzymał dyplom magistra (pracę o recepcji poezji Jana Kochanowskiego napisał na seminarium prof. Tadeusza Mikulskiego). W czasie studiów pracował w redakcji „Wrocławskiego Tygodnika Katolickiego”, publikował teksty krytycznoliterackie. W 1956 r. współpracował jako krytyk z wrocławskimi „Poglądami”, później ze „Współczesnością”, „Tygodnikiem Powszechnym”, „Twórczością”, „Więzią”, „Odrą” i innymi pismami. W Bibliotece „Więzi” wydał dwie książki o literaturze współczesnej: Szmaciarze i bohaterowie (1963) oraz Zagłoba w piekle (1965).
W 1971 r. zaczął pracę w Instytucie Filologii Polskiej jako starszy asystent, w 1972 r. obronił doktorat – zmodyfikowaną wersję książki Laur i ciało (1971). Promotorem był prof. Bogdan Zakrzewski. W 1981 r. habilitował się na podstawie monografii Mieczysława Jastruna spotkania w czasie (wyd. 1982), a w roku 1991 otrzymał tytuł profesora. Od roku 1974 do emerytury kierował Zakładem Literatury Polskiej XX wieku. Promował wielu magistrów i kilkunastu doktorów, ponadto już na emeryturze w ramach godzin zleconych prowadził do 2012 r. seminaria magisterskie i opiekował się doktorantami. Zajmuje się interpretacjami poezji XX wieku i współczesnej, także socjologicznymi i politycznymi jej kontekstami oraz dziewiętnastowieczną tradycją. Oprócz wymienionych książek wydał m.in. Republikę mieszańców (1974), Oko poematu (1991), Wiersze w gazetach 1945-1949 (1992), Rytm czyli powinność. Szkice o książkach i ludziach po roku 1981 (1993), Mickiewicz (1996), Herbert (2001), Grochowiak i obrazy (2002), Wiersze Adama Mickiewicza (2003), Ruchome cele (2003), Jeden dzień w socrealizmie (2006), TR (o poezji Tadeusza Różewicza, 2012). Opracował na podstawie autografów Prozę Stanisława Grochowiaka (1996), tego autora Wiersze nieznane i rozproszone (1996) oraz Wybór poezji w serii „Biblioteka Narodowa” (2000). Towarzyszą temu stała aktywność krytycznoliteracka w czasopismach od roku 1952 po dziś dzień oraz publikacje poetyckie – od debiutu Moje i twoje (1958) po Rytmy jesienne i Tercet (2014). Jest członkiem m.in. Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Pen Clubu.

Jacek Łukasiewicz o sobie:
Zawsze czułem się przede wszystkim krytykiem literackim, zajmowałem się poezją współczesną i dawniejszą, sposobami jej czytania i interpretacji. To przede wszystkim chciałem przekazać w czasie zajęć dydaktycznych, które bardzo polubiłem i starałem się prowadzić możliwie interesująco. Zawsze też ciekawiły mnie konteksty historyczne, kulturowe, polityczne, cywilizacyjne literatury. O nich też pisałem i mam nadzieję zajmować się nimi dalej. Ważną płaszczyzną odniesienia było dla mnie w tej pracy malarstwo, które od „zawsze” (to znaczy od 1946 r., gdy zobaczyłem po raz pierwszy dobrą wystawę) lubię oglądać w muzeach, na wystawach i w albumach. Ono mnie wewnętrznie poszerza i inspiruje. Piszę też teksty literackie, głównie wiersze, ale nie mnie się o nich wypowiadać.