Zespół redakcyjny

Zespół redakcyjny

Monika Adamczyk-Garbowska

Janina Hunek

Łukasz Janicki

Elżbieta Kudyba (nazwisko panieńskie: Kusek)

Lechosław Lameński

Waldemar Michalski

Tadeusz Szkołut

Jarosław Wach (sekretarz redakcji)

Bogusław Wróblewski (redaktor naczelny)

Katarzyna Konopka (prowadzenie sekretariatu)


Monika Adamczyk-GarbowskaMonika Adamczyk-Garbowska – ur. 1956 w Lublinie. Filolog, literaturoznawca, profesor zw. w Instytucie Germanistyki i Lingwistyki Stosowanej w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, w latach 2000-2011 kierownik Zakładu Kultury i Historii Żydów; tłumaczka z języka angielskiego i jidysz (m.in. utwory Isaaca Bashevisa Singera, Johna Bartha, Grace Paley, A.A. Milne’a, Jakowa Glatsztejna). Członek redakcji rocznika Polin: Studies in Polish Jewry i półrocznika Studia Judaica. Autorka ponad 300 książek, artykułów, przekładów i recenzji. Opublikowała m.in. Polskie tłumaczenia angielskiej literatury dziecięcej. Problemy krytyki przekładu (1988), Polska Isaaca Bashevisa Singera – rozstanie i powrót (1994), Contemporary Jewish Writing in Poland. An Anthology (2001, z Antonym Polonskym), Odcienie tożsamości. Literatura żydowska jako zjawisko wielojęzyczne (2004), Kazimierz vel Kuzmir. Miasteczko różnych snów (2006), Tam był kiedyś mój dom… Księgi pamięci gmin żydowskich (2009, z Adamem Kopciowskim i Andrzejem Trzcińskim), Następstwa zagłady Żydów. Polska 1944-2010 (2011, z Feliksem Tychem; wersja w jęz. ang. Jewish Presence in Absence. The Aftermath of the Holocaust in Poland, 1944-2010, 2014). W 2004 roku otrzymała nagrodę naukową im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej za badania nad literaturą jidysz. Mieszka w Lublinie.


Janina HunekJanina Hunek – ur. 1953 w Lubartowie. Absolwentka filologii polskiej UMCS. Przez cały okres pracy zawodowej związana z lubelskimi wydawnictwami prasowymi i książkowymi, m.in.: „Sztandar Ludu”, „Dzień. Gazeta Lubelska”, „Relacje”, „Gazeta Domowa”, „Dziennik Wschodni”, Wydawnictwo Lubelskie, Redakcja Wydawnictw KUL, Dział Wydawniczy Muzeum Lubelskiego. W „Akcencie” jest korektorką od 1980 r. Mieszka w Dysie, malowniczej podlubelskiej wsi. Lubi dobre kryminały i zwierzęta (niekoniecznie dobre). Odznaczona Honorową Odznaką „Za Zasługi dla Lubelszczyzny” (1990), Srebrnym Krzyżem Zasługi (2005) oraz Medalem Wojewody Lubelskiego (2009).


Łukasz JanickiŁukasz Janicki – ur. 1980 w Lublinie. Absolwent filologii polskiej oraz literaturoznawczych studiów doktoranckich UMCS, redaktor w kwartalniku literackim „Akcent”. Opublikował ponad dwadzieścia tekstów krytycznoliterackich i literaturoznawczych. Pomysłodawca i organizator cyklu międzynarodowych interdyscyplinarnych konferencji naukowych „Wspólne drogi”, redaktor m.in. tomów  (Od)nowa – znowu – na nowo. Rekapitulacja (2012) oraz Opór – protest – wykroczenie (2015). Miłośnik zespołu The Beatles, fan sztuki komiksowej, wielbiciel gór. Uhonorowany Medalem Prezydenta Miasta Lublin (2010).


Elżbieta KudybaElżbieta Kudyba (nazwisko panieńskie: Kusek) – ur. 1987 w Dębicy. Absolwentka filologii polskiej UMCS oraz studium florystycznego. Prowadzi w „Akcencie” sekretariat od 2011 r. Miłośniczka podróży, spacerów, kawy i kotów. Mieszka w Lublinie.


Lechosław LameńskiLechosław Lameński – ur. 1949 w Bydgoszczy. Historyk sztuki i krytyk, prof. zw., od 1974 r. pracownik Sekcji Historii Sztuki KUL (obecnie Instytut Historii Sztuki), od 1998 r. Kierownik Katedry Historii Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej, w latach 1999-2005 dyrektor Instytutu. Członek m.in.: Komitetu Nauk o Sztuce PAN (od 2007), Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (KNOS, od 2009), Rady Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego (od 2012). Związany z redakcją „Akcentu” od 1982 r. Redaktor działu plastyki i historii sztuki (od 1985), a zarazem prezes Lubelskiego Oddziału Stowarzyszenia Historyków Sztuki (od 1987). Trzykrotny laureat ogólnopolskiego konkursu im. ks. Szczęsnego Dettlaffa, organizowanego przez Zarząd Główny SHS. Interesuje go przede wszystkim sztuka polska od połowy XIX wieku do 1939 r. (zwłaszcza rzeźba i architektura). Autor ponad 250 artykułów, recenzji, wstępów do katalogów, a także książek: Tomasz Oskar Sosnowski, 1810-1886, rzeźbiarz polski w Rzymie (1997), Stach z Warty Szukalski i Szczep Rogate Serce (2007), Moi artyści, moje galerie. Teksty o sztuce XIX i XX wieku (2008), Stanisław Szukalski. Teksty o sztuce i wypowiedzi polemiczne oraz korespondencja z lat 1924-1938 (2013). W pracach zbiorowych, publikacjach na łamach „Akcentu” i w katalogach opracowywał m.in. twórczość Zdzisława Beksińskiego, Jerzego Dudy-Gracza, Jerzego Jarnuszkiewicza, Rafała Malczewskiego, Grzegorza Mazurka, Antoniego Michalaka, Stanisława Szukalskiego, Stanisława Bałdygi, Jacka Wojciechowskiego, Tomasza Zawadzkiego, Tomka Kawiaka, Tadeusza Mysłowskiego, Stanisława Baja. Współpracował ze „Znakiem”, „Biuletynem Historii Sztuki” i „Tygodnikiem Powszechnym”, gdzie publikował m.in. artykuły na temat Magdaleny Abakanowicz, Edwarda Dwurnika, Jana Lebensteina, Aliny Szapocznikow. Wdowiec, szczęśliwy ojciec Kingi i Weroniki, a także dziadek dwóch – jak na razie – równie udanych wnuków (Bruna i Tymona). Lubi dobre kino akcji, koszykówkę (zwłaszcza w wydaniu NBA) i żużel (wierny fan Polonii Bydgoszcz).


Waldemar MichalskiWaldemar Michalski – ur. 1938 we Włodzimierzu Wołyńskim. Absolwent polonistyki KUL, w latach 1962-1985 kustosz w bibliotece tej uczelni, od 1985 r. do 2013 r. sekretarz redakcji „Akcentu”. W prasie debiutował w 1957 r. jako publicysta i reporter. Autor ośmiu zbiorów wierszy, m.in. Pejzaż rdzawy (1973), Lekcja wspólnego języka (1999), Tryptyk z gwiazdą (2006), Z podróży na Wschód (2013), a także licznych szkiców literackich, zebranych m.in. w tomach Słowa i twarze (2003) oraz Klucze i słowa (2011). Bardzo aktywny w życiu kulturalnym Lublina – współzałożyciel m.in. studenckiego Klubu Literackiego „Kontrapunkty” (1965) i Nauczycielskiego Klubu Literackiego im. J. Czechowicza (1967), członek grupy poetyckiej „Signum” (1980). Opracował i zredagował kilka obszernych prac zbiorowych i almanachów, m.in. monumentalną antologię Pięć wieków poezji o Lublinie (2002, wyd. poszerzone 2006). Dwukrotny laureat Nagrody Literackiej im. J. Czechowicza (1974 i 1992 za tom wierszy Będziesz jak piołun). Współzałożyciel (1994) i nieprzerwanie sekretarz zarządu Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent” oraz członek jej Rady Programowej. Członek ZLP. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1990 i powtórnie 2005), Medalem Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent” (1998), Nagrodą im. Witolda Hulewicza (2006), medalem „Gloria Artis” (2009), bibliofilskim Orderem Białego Kruka ze Słonecznikiem (2009). Żona Stefania, troje dzieci (Janusz, Joanna i Lech), troje wnuków i jedna prawnuczka.


Tadeusz Szkołut

Fot. Maciej Kordas

Tadeusz Antoni Szkołut – ur. 1947 w Radzięcinie. Profesor emeritus UMCS w Lublinie. Prodziekan na Wydziale Filozofii i Socjologii (1999-2005), kierownik Zakładu Etyki i Estetyki w Instytucie Filozofii (1998-2008), a następnie kierownik Zakładu Estetyki na Wydziale Filozofii i Socjologii (2008-2012). Członek Rady Wydawniczej UMCS (2001-2008), Rady Programowej Akademickiego Centrum Kultury „Chatka Żaka” (2004-2005, 2008-2012), Rady Naukowej Centrum Europy Wschodniej (2011-2013). Od 1994 r. członek zespołu redakcyjnego „Akcentu” oraz Zarządu Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent”. Przez pięć lat pełnił funkcję przewodniczącego Towarzystwa Witkacyjańskiego w Lublinie; jest też członkiem Polskiego Towarzystwa Filozoficznego oraz członkiem-współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Estetycznego z siedzibą w Krakowie. Jego zainteresowania naukowe dotyczą głównie takich kwestii, jak: aksjologia estetyczna XX i XXI wieku ze szczególnym uwzględnieniem myśli rosyjskiej i polskiej; sztuka w etycznych, politycznych i edukacyjnych kontekstach kultury współczesnej; relacje między sztuką wysoką i masową – implikacje edukacyjne, dylematy aksjologiczne kultury ponowoczesnej. Autor książek: Ponadestetyczny sens sztuki. Stanowiska i spory teoretyczne w estetyce rosyjskiej lat 1917-1934 (1997), Awangarda, neoawangarda, postawangarda (1999) oraz ponad 200 publikacji naukowych i eseistycznych z zakresu historii myśli estetycznej oraz aktualnych problemów sztuki i estetyki ujmowanych w perspektywie przemian socjokulturowych; dla Universitasu opracował obszerny tom Stanisław Brzozowski. Wybór pism estetycznych (2008, Klasycy Estetyki Polskiej), ponadto redaktor ośmiu tomów z serii wydawniczej „Studia Etyczne i Estetyczne” (Wydawnictwo UMCS). Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi za upowszechnianie kultury oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Tadeusz Szkołut o sobie:

Urodziłem się pod znakiem Bliźniąt w 1947 r. w Radzięcinie (ziemia biłgorajska) w rodzinie chłopskiej, która swymi korzeniami sięga końca XV w. (nazwisko rodowe matki zostało zapisane w dokumentach osadnictwa na tym terenie w 1480 r.). To dla mnie istotne, ponieważ etos chłopski stanowi do dzisiaj część mojej tożsamości; tym bardziej ubolewam, że autentyczna kultura chłopska już nie istnieje.

Całe moje życie naukowe przebiegło w UMCS – począwszy od studiów na filologii polskiej (1965-1970), poprzez asystenturę w Zakładzie Etyki i Estetyki, kierowanym przez prof. Bohdana Dziemidoka, którego wdzięcznym uczniem czuję się do dzisiaj. Wiele wyniosłem też z nauk promotorki mojej pracy magisterskiej prof. Aliny Aleksandrowicz – to ona ukazała mi znaczenie Oświecenia w kulturze europejskiej, oraz z wykładów prof. Narcyza Łubnickiego, który uwrażliwił mnie na doniosłość tego, co nazywał „poprawnym myśleniem”. Kluczowym doświadczeniem mojej młodości był wyjazd w 1973 r. na studia doktoranckie do Kijowa (Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki), gdzie po trzech latach obroniłem rozprawę na temat Problem wartości artystycznych w estetyce marksistowskiej. Był to dla mnie czas przyspieszonego dojrzewania w zakresie egzystencjalnym, politycznym i oczywiście intelektualnym (do dzisiaj uważam dzieło Marksa za szkołę zadawania pytań naszej rzeczywistości, a niektóre jego rozpoznania dotyczące natury ustroju kapitalistycznego za – niestety – aktualne). Mam nadzieję, że znajdę jeszcze czas na napisanie wspomnień z tamtego okresu (w ZSRR spędziłem dodatkowo jeden semestr w roku 1981 w Moskiewskim Uniwersytecie im. Łomonosowa, gdzie zbierałem materiały do habilitacji na temat Ponadestetyczny sens sztuki. Stanowiska i spory teoretyczne w estetyce rosyjskiej lat 1917-1934). Znajomość rosyjskiego i przyjacielskie kontakty z ludźmi otworzyły mi oczy na wspaniałą literaturę rosyjską; mógłbym nawet powiedzieć – w ślad za Stanisławem Brzozowskim – że to właśnie za jej pośrednictwem wypłynąłem na szerokie wody literatury światowej i na nowo odczytałem niektóre dzieła literatury polskiej.

Mój światopogląd filozoficzny ukształtował się w większym stopniu pod wpływem literatury właśnie niż w rezultacie lektury dzieł stricte filozoficznych. Cenię zwłaszcza tych pisarzy, którzy – jak np. Fiodor Dostojewski czy Witold Gombrowicz – byli jednocześnie oryginalnymi myślicielami, i tych filozofów, którzy – jak np. Friedrich Nietzsche czy Stanisław Brzozowski – pisali „żółcią i krwią”. Zainteresowanie narracjami literackimi pozwoliło mi w sposób naturalny przyjąć niektóre idee filozofii postmodernistycznej, co znalazło wyraz zarówno w moich własnych tekstach, jak i w problematyce prowadzonych przez mnie seminariów magisterskich i doktorskich (pod moim kierunkiem powstały m.in. trzy prace doktorskie dotyczące problematyki postmodernistycznej). A ponieważ obecnie debata postmodernistyczna w Polsce w zasadzie wygasła, pozostałem chyba ostatnim postmodernistą po prawej stronie Wisły (niektórzy nawet z sympatyczną ironią nazywają mnie reinkarnacją „Widzącego z Lublina”).


Fot. Wioletta Wach

Fot. Wioletta Wach

Jarosław Wach – ur. 1980 w Świdniku. Absolwent filologii polskiej UMCS. Od 2005 r. członek zespołu redakcyjnego „Akcentu”, od 2013 r. sekretarz redakcji oraz członek Rady Programowej Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent”. Krytyk literacki, doktorant na Wydziale Humanistycznym UMCS, pomysłodawca i organizator cyklu międzynarodowych interdyscyplinarnych konferencji naukowych „Wspólne drogi”, autor ponad pięćdziesięciu tekstów ogłaszanych m.in. na łamach „Akcentu”, „FA-artu”, „Forum Akademickiego”, „Frazy” i „Twórczości” oraz w polskich i zagranicznych pracach zbiorowych, redaktor m.in. tomów  (Od)nowa – znowu – na nowo. Rekapitulacja (2012), Opór – protest – wykroczenie (2015) oraz antologii liryki serbskiej Serce i krew (2015). Szczęśliwy mąż i ojciec. Entuzjasta kulturystyki. W 2010 r. uhonorowany Medalem Prezydenta Miasta Lublin i Nagrodą Kulturalną Województwa Lubelskiego.


Fot. Jerzy Kutnik

Fot. Jerzy Kutnik

Bogusław Wróblewski – ur. 1955 w Lubartowie. Absolwent polonistyki na UMCS, gdzie obecnie pracuje w Zakładzie Dziennikarstwa na Wydziale Politologii. Doktorat w 1986 r. pod kierunkiem prof. Jerzego Święcha. Założyciel (1980) i redaktor naczelny „Akcentu”. Debiutował w 1973 r. wierszem w „Kamenie”. Jest m.in. autorem zbioru szkiców pt. Wydziedziczenie i kompleksy (1986), rozprawy Die Problematik Ostmitteleuropas in literarischen Zeitschriften in Polen (1996), krytycznej edycji Wierszy zebranych Zbigniewa Chałki (1997) i Wacława Oszajcy (2003), almanachu Zaułek poetów (2005), współredaktorem Pism Danuty Mostwin (2003), pracy zbiorowej na temat Isaaca B. Singera (2005), księgi dedykowanej profesorowi Jerzemu Święchowi pt. Słowa i metody (2009), a także autorem około stu publikacji w pracach zbiorowych i czasopismach (również w Niemczech, USA, na Ukrainie i na Węgrzech). Opracował tom szkiców o pisarstwie Ryszarda Kapuścińskiego pt. Życie jest z przenikania (PIW, 2008). Współautor monografii twórczości wychodźców z Europy Środkowej Exile and Return of Writers from East-Central Europe. A Compendium (Verlag de Gruyter, Berlin – New York 2009). Ostatnio dla serii Biblioteka „Akcentu” przygotował antologie Lublin – miasto poetów (2012 i 2013) oraz Jeszcze bliżej. Antologia nowej liryki węgierskiej (2013). Tłumaczył poezję z niemieckiego i rosyjskiego (piosenki Włodzimierza Wysockiego). Współzałożyciel Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent” (1994), członek jej Rady Programowej oraz prezes Zarządu. Pomysłodawca i koordynator wieloletnich projektów realizowanych przez „Akcent” i Wschodnią Fundację Kultury, m.in. „Na pograniczu narodów i kultur”, „Twórcy za granicą. Polskie rodowody, polskie znaki zapytania”, „Czytanie Ukrainy”. W latach 1998-2005 członek Rady Programowej Polskiego Radia S.A. w Warszawie. W latach 2002-2005 członek rady nadzorczej Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych. Od 2011 r. wiceprzewodniczący, a od 2014 r. do lutego 2016 r. przewodniczący, rady nadzorczej Radia Lublin S.A. Laureat m.in. Nagrody Fundacji Polcul (2006) i Nagrody Miasta Lublin za całokształt osiągnięć w dziedzinie kultury (2010); honorowy obywatel miasta Zwierzyniec; odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2005), medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2010), Medalem Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent” (2010) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2012). Żona Małgorzata (chemik), synowie Krzysztof i Grzegorz, wnuczki Nina, Nadia i Laura. Mieszka w Lublinie. Zakochany w Roztoczu, gdzie ma dom między Szczebrzeszynem a Zwierzyńcem.