Rodzinna Wenecja
Nie tylko o Biennale Arte 2026
(…)
Europa zdaje się nadal żyć swoim światem wyobrażonym i w nim jest zamknięta. I dzieje się to niezależnie od tego, czy twórcy – artyści wizualni, pisarze – wyznają konserwatywne czy liberalne poglądy, choć te ostatnie w dziedzinie sztuki, wśród twórców związanych z Europą, wydają się dominujące. Artyści wywodzący się z naszego kręgu kulturowego nie dostrzegają w zasadzie innych, pozaeuropejskich światów. Wyraźnie zauważalne jest takie podejście w pawilonach narodowych państw europejskich na kolejnych odsłonach weneckiego Biennale Arte. Dominują w nich: konceptualne podejście, zagadnienia tożsamościowe, przetwarzanie pamięci, nastawienie społeczno-krytyczne do współczesnego społeczeństwa i kręgu kulturowego, zorientowanie na aspekty antydyskryminacyjne i na waloryzację upośledzonych, ochronę środowiska i konsekwencje zmiany klimatu na naszej planecie. Wreszcie na problemy migracji, postkomunistyczne oraz zimnowojenne traumy i resentymenty, niebezpieczeństwa nowych i starych -izmów (totalitaryzmów, nacjonalizmów, imperializmów), zagrożenia wojenne, ludobójstwo i eksterminację ludności cywilnej.
Tak jest i w obecnej odsłonie Biennale weneckiego, i takie wątki dostrzegalne są w pawilonach Niemiec, Polski, Ukrainy, Danii, państw bałtyckich i skandynawskich, Australii, Kanady, Japonii i Korei. Zdaje się tam przeważać konceptualne założenie, ubierane w szaty już nie minimalistyczne, jak na przykład u Josepha Kosutha, lecz w bogate plastyczne wizje, wykorzystujące różne środki: zarówno tradycyjne materiały i techniki, jak i surowe, nietypowe materie, od lat 60. stosowane przez Jannisa Kounellisa i jemu podobnych w arte povera. Co znamienne, towarzyszą im rozbudowane inscenizacyjnie i scenariuszowo filmy wideo, dopracowane wizualnie z najwyższym kunsztem operatorskim i wysmakowane scenograficznie i wizualnie (praca Bogny Burskiej i Daniela Kotowskiego pt. Języki w Pawilonie Polonia).
Zdarzają się też wystawy, których celem jest zabawność, prowokacja czy szokowanie. W tegorocznej odsłonie Biennale Arte ma to miejsce w najbardziej obleganym pawilonie w Giardini – Pawilonie Austrii. Florentina Holzinger, choreografka z zawodu, która wystawiła w Operze w Stuttgarcie ekspresjonistyczną operę Hindemitha Święta Zuzanna, tutaj stworzyła performans z udziałem nagich performerek i performerów wspinających się po sznurze kołyszącym serce dzwonu; inna zaś osoba porusza się skuterem wodnym po basenie-akwarium, w którym stoją ludzie w maskach, a woda płynie z toi-toia (jak się zdaje, uprzednio filtrowana).
(…)
Całość w wydaniu papierowym i na www.nexto.pl albo www.e-kiosk.pl

