Wschodnia Fundacja Kultury „Akcent”
wraz z
Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie
serdecznie zapraszają na spotkanie
Poezja w Wilnie. Dialog pokoleń i języków
z udziałem
Birutė Jonuškaitė i Vladasa Braziūnasa
oraz
Daniela Dowejki i Bartosza Urbanowicza
Prowadzenie: Agnieszka Rembiałkowska i Aleksander Wójtowicz
Tłumaczenie: Agnieszka Rembiałkowska
Spotkanie odbędzie się 19 listopada 2026 r. (czwartek) o godzinie 17:00 w Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie, ul. Złota 3
Projekt realizowany przy wsparciu Senatu RP:
Polskie rodowody. Twórcy za granicą – literatura i sztuka polska w kontekście światowym
Birutė Jonuškaitė – ur. 1959 w litewskiej rodzinie na Sejneńszczyźnie. Poetka, prozaiczka i eseistka. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Wileńskim. Od 2003 r. pełniła funkcję wiceprezeski, a od kilku lat jest prezeską Związku Pisarzy Litwy. Autorka 7 zbiorów opowiadań (pierwszy, Usprawiedliwić siebie, wyd. w 1989 r.), kilku powieści, tomów poetyckich, zbiorów esejów i wywiadów. W Polsce duże wrażenie zrobiły ostatnio jej powieści Maranta (2020, w tłum. Agnieszki Rembiałkowskiej) oraz związana z nią Maestro (2022, w tłum. Joanny Tabor). Jej najnowszy tom wierszy to Lista obecności / Esamoji. (Warsztaty Kultury 2025, przeł. A. Rembiałkowska). Jonuškaitė jako pierwsza w odradzającej się Litwie zaczęła tłumaczyć twórczość Czesława Miłosza, o którym napisała książkę Nasz poeta (2012). Jej opowiadania przełożono na kilkanaście języków. Na litewski tłumaczyła m.in. teksty W. Szymborskiej, T. Różewicza, J. Dehnela, M. Janion, J. Szubera, M. Tulli. W 2017 r. z inicjatywy „Akcentu” przełożyła książkę Hanny Krall Król kier znów na wylocie (to pierwsze dzieło Krall opublikowane w języku litewskim). Wielokrotnie otrzymywała litewską nagrodę literacką za najlepszy utwór prozatorski roku. Nagradzana w Litwie i w Polsce za działalność na rzecz zbliżenia litewsko-polskiego (w 2016 r. otrzymała Złoty Krzyż Zasługi RP i w tym samym roku Nagrodę Rządu Republiki Litewskiej). Wyróżniono ją też Orderem „Za zasługi dla Litwy“. W 2020 r. wręczono jej Medal Wschodniej Fundacji Kultury „Akcent”.
Vladas Braziūnas – poeta i tłumacz, ur. 1952 w Poswolu (Pasvalys), w północnej Litwie, niedaleko granicy z Łotwą. Na Uniwersytecie Wileńskim studiował dziennikarstwo i lituanistykę. Redaktor pism kulturalnych i literackich, piętnaście lat pracował w tygodniku „Literatūra ir menas“ („Literatura i Sztuka“, przez pewien czas jako redaktor naczelny). Od 1996 zajmuje się wyłącznie własną twórczością literacką. Jest członkiem Związku Pisarzy Litwy (od 1988), PEN Clubu Litwy (od 2002), Litewskiego Związku Tłumaczy Literatury Pięknej (od 2004), współzałożyciel Ruchu Poetyckiego Środkowej i Wschodniej Europy Cap à l’Est i Międzynarodowej Wspólnoty Poetyckiej Magnus Ducatus Poesis.
Debiutował w 1974. Od 1983 r. wydał ponad 20 książek poetyckich. Już pierwszy zbiór przyniósł mu Nagrodę im. Zigmasa Gėlė za debiut. Opracował kilka książek, kilka też przetłumaczył. Jest autorem esejów, prozy oraz tekstów do utworów muzycznych. Przekłada z francuskiego, łotewskiego i języków słowiańskich: polskiego, białoruskiego, chorwackiego, rosyjskiego, serbskiego, ukraińskiego. Jego wiersze były tłumaczone na ponad dwadzieścia pięć języków. W 2018 wydawnictwo „Pogranicze“ opublikowało zbiór wierszy Vlada Braziūnasa „Góra Stołowa“ (przełożyła Agnieszka Rembiałkowska). Otrzymał wiele
ważnych nagród literackich (i państwowych) litewskich, łotewskich i innych państw. Najważniejsze z nich to Narodowa Nagroda Kultury i Sztuki Republiki Litewskiej (2013) oraz Nagroda Literacka Rady Bałtyckiej (Litwa, Łotwa i Estonia), a także Nagroda Bałtycka (2025), przyznawana przez ministerstwa spraw zagranicznych Litwy i Łotwy. Pasjonuje się fotografią.
Daniel Dowejko – ur. w 2000 r. we wsi Grykienie na Litwie, jest studentem trzeciego stopnia studiów ekonomicznych na Uniwersytecie Wileńskim, wykładowcą i księgowym. Wiersze pisze od trzynastego roku życia. Jest organizatorem i uczestnikiem spotkań literackich na Wileńszczyźnie. Autor dwóch tomów poezji: „Przed wichrem z meteorytów” (2021) oraz „Na rozstaju” (2023). Zawsze podkreślał, że poezja dla niego to ucieczka przed światem liczb.
Bartosz Urbanowicz – ur. w 2005 r w Wilnie student Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, fotograf, autor tekstów i raper występujący pod pseudonimem VEG4S.Wcześniej studiował europeistykę na Uniwersytecie w Białymstoku. Związany z fotografią, filmem, muzyką i dziennikarstwem. Pracował jako reporter, prowadzący program „Hasztagi Tygodnia” i fotograf TVP Wilno. Współpracował przy realizacji filmu „Kameleon” w reżyserii Aurory Degesytė, poświęconego tożsamości wileńskich Polaków, nagrodzonego główną nagrodą na Ogólnokrajowym Festiwalu Filmów Uczniowskich „Aurora” w Wilnie. Autor projektu muzycznego „NIEPOPRAWNI ROMANTYCY”. W swojej twórczości podejmuje tematy tożsamości, relacji, emocji i doświadczenia życia na styku kultur. Pisze wiersze i komponuje do nich muzykę. Przykładowo: – https://www.youtube.com/watch?v=qnh1srzyuS4 – https://www.youtube.com/watch?v=_GB5psD8KHg&t=1s Prowadzi swój profil na YT jako VEG4S:
