Wacław Oszajca – wiersze. Oryginały i przekłady.

Kolekcja tłumaczeń

Wacław Oszajca

wypadło w niedzielę

nie chciała matka
szyku dni tygodnia mieszać
i urodziła mnie w niedzielę
nie chcąc jednemu człowiekowi
ciała i duszy na wieki zaprzedać
ślubowałem celibat
nie chcąc jak huba
do jednej gałęzi przyrosnąć
domu nie zbudowałem

dzisiaj myślę że pewnie zgrzeszyłem
bo rzeczywiście nie ma domu
a w nim kobiety dla której
byłbym pierwszym i ostatnim
i nie ma dziecka
najpiękniejszego i najmądrzejszego
ze wszystkich dzieci
a więc uczyniłem źle
grzechem jest przecież pomniejszać cud
choćby o ten najsłabszy promyk blasku
cóż poradzić
zawsze przed wielkim słońcem
kryję się w cień
tam więcej życia

 

(WĘGIERSKI)

vasárnapra esett
[wypadło w niedzielę]

anyám nem akarta
felforgatni a hétköznapok rendjét
vasárnap szült meg engem
nem akarva egyetlen embernek
testem és lelkem mindörökre eladni
nőtlenséget fogadtam
nem akarva taplóként
egyetlen ághoz nőni
nem építettem házat

ma úgy vélem hogy bizonyára vétkeztem
mert valóban nincs ház
és benne asszony akinek
első és utolsó embere lehetnék
és nincs gyermek
akinél szebb és okosabb gyermek
egy se volna

vagyis hogy rosszul cselekedtem
hiszen bűn csökkenteni a csodát
ha még oly gyenge fénysugárral is
mit lehessen tenni
mindig a tűző nap elől
húzódik árnyékba az ember
ott több az élet

przełożył István Kovács


Ołtarz z Agory

kawałkiem marmuru
Grek mnie przestrzega
wierz wyłącznie
niepoznawalnemu Bogu

 

(WĘGIERSKI)

Oltár az Athéni piactéren
[Ołtarz z Agory]

e márványtömbbel
a görög arra int
kizárólag az ismeretlen
istenben higgy

przełożył Gábor Zsille


Gdzie jest

z Żydem w spękaniu muru płaczu
szukam Tego Który Jest
z Hindusem wlokę się w poprzek
ośmiu dróg w poszukiwaniu Buddy
z poganami wabię Różnie Nazywanego
miseczką świeżego mleka i mięsa
z heretykami i schizmatykami i katolikami za
ich Boga dźwigam klątwę
z niewierzącymi usiłuję nie wierzyć
i odnajduję go istniejącego i nieistniejącego
na wszystkie możliwe sposoby

 

(WĘGIERSKI)

Merre van
[Gdzie jest]

a zsidóval a siratófal résében
keresem Őt Aki Van

a hinduval fel-alá vánszorgok
a nyolc irányban buddhát kutatva

a pogányokkal nagy tál friss tejjel és hússal
hívogatom a számtalan Névre hallgatót

az eretnekekkel és szakadárokkal és katolikusokkal

esküt teszek az ő istenükre

a nem hívővel iparkodom nem hinni

és meglelem őt a létezőt és nem létezőt
minden lehetséges módon

przełożył Gábor Zsille


zwornik

tak
to ja jestem granicą światła
we mnie zbiega się wschód z zachodem
północ z południem
wystarczy mój jeden krok
i już przesunąłem
przeniosłem w sobie ten zwornik
magnetyzmu i światła
to ja jestem
praziemią i praoceanem
początkiem życia w ogniu i wodzie
w duchu i ciele
to ja zarazem sacrum i profanum
chrzczę ciebie Boga imieniem
które nieustannie zgaduję
to ja człowiek który tobie i samemu sobie
staję się obrazem i podobieństwem
to czynię
cierpiąc w radości że wiem nie wiedząc

 

(WĘGIERSKI)

kapcsoló
[zwornik]

igen
íme én vagyok a fény határa
bennem fut egybe a kelet a nyugattal
az éjfél a déllel
egyetlen lépésem elegendő
és máris áthelyeztem
magamba vonzottam
a mágnesesség és a fény kapcsolóját
íme én vagyok
az ősföld és az ősóceán
az élet kezdete a tűzben és a vízben
a lélekben és a testben
én vagyok egyszerre a szent és a profán
megkeresztellek téged isten nevében
melyet szakadatlanul megfejtek
íme én vagyok az ember aki általad s általam
az ő képe és hasonlatossága lesz
és teszem ezt
az örömtől szenvedve hogy tudatlanul is tudom

przełożył Gábor Zsille


Listy ze strajku

nie

dzisiaj nie boję się używać wielkich słów
one w nas jak ziarnka maku i
dopiero kiełkują

panie pułkowniku

mówił pan
niechętnie przypinam krzyże i medale
dostaje się je przecież za zabijanie ludzi
myślałem wtedy
sentymentalny staruszek
ot co skleroza robi z bohaterów
dzisiaj ja siedzę w okopach
nie strzelam
nie zabijam
ale
ten sam odłamek będę w sobie nosił

panie profesorze

pamięta pan zapewne ten wieczór sprzed roku
kiedy na Mazurach utopił się nasz student
mówiliśmy wtedy że im studentom
wystarczy dać wódki a dyskoteka i seks
dopełnią miary szczęścia
mówiąc o nich nie śmieliśmy nawet zestawiać
tego pokolenia a cóż dopiero porównywać z naszym
z wojny i powstania
otóż panie kolego
byliśmy w błędzie
zapomnieliśmy tamtego wieczora
o jednym
że my wiedzieliśmy kto jest kim
do kogo strzelać czy też kogo golić
dzisiaj
każdy z nich
jest sędzią i egzekutorem w jednej osobie
i żaden rozkaz nie osłania ich sumień

bracie

podzielam twoje zdanie
masz słuszność mówiąc
że mogą o nas kiedyś powiedzieć
żeśmy przegapili moment pozostawiając
przy życiu powalonego już wroga
być może
wiele jeszcze wycierpimy
lecząc pokąsane nogi
ale przecież to cierpienie jest nasze własne
i pies nasz choć na obcej służbie

przyjacielu

piszesz że to szaleństwo
że trzydzieści procent ogółu
że łamiemy prawa niszczymy państwo
itd.
nie obawiaj się
przez tyle lat prawo i procenty
należały do ciebie i do twoich
po tych którzy chcieli je uprawdopodobnić
zostały kałuże krwi na bruku
na sztandarach a najczęściej
tylko w pamięci

nie przyjdziemy do ciebie w zwartym szyku
nie zaskoczymy znienacka
my budujemy z siebie mur
stajemy w miejscach wyważonych drzwi
wierzymy w prawa niewymagające przyzwolenia
bądź zdrów i pomyśl
i rozsądź
przeciw tobie jestem czy może dla ciebie

siostro

gorszył mnie wasz wysoki mur
zakaz rozmawiania nawet przy stole
nieustanna praca i śpiewanie jutrzni
o północy
chociaż ten śpiew zawsze mnie zachwycał
dzisiaj
kiedy ważę każde słowo
gdyż na wiecu obok słów leżą zawsze kamienie
kiedy nocą waruję u drzwi
a w dzień szukam ciszy
zaczynam rozumieć dlaczego gregoriański chorał
najlepiej brzmi tylko nocą
i tylko w romańskim kościele

***

kończymy dzisiaj o piętnastej
nie będzie jednak żadnego podpisywania
i pewnie nikogo nie poniosą na ramionach
przestaliśmy wierzyć
w czas zamknięty długopisem
i w pieczęcie obietnic
zostaliśmy sami
i w sobie podpisujemy i pieczętujemy
porozumienie z sumieniem

 

(WĘGIERSKI)

Levelek a sztrájkok idejéből
[Listy ze strajku]

(Részletek)

1. nem

ma nem félek a nagy szavaktól
még épp’ hogy csak csíráznak bennünk
mint a mákszem

2. ezredes úr

mondta
hogy nehezemre esik az érckereszteket és az érdem-
jeleket feltűzni
hiszen emberölésért kapja őket az ember
úgy gondoltam akkor
érzelgős a vénember
lám ezt teszi a hősökkel az agyérelmeszesedés

ma én gubbasztok a lövészárokban
nem lövök
nem gyilkolok
de
a repeszt hordani fogom magamban

3. professzor úr

biztosan emlékszik arra az egy évvel ezelőtti estre
amikor a Mazuri-tavakon vízbe fulladt egy diákunk
akkor arról beszélgettünk hogy az egyetemistáknak
elég a vodka, a diszkó és a szex
több se kell a boldogságukhoz
róluk szólva meg se fordult a fejünkben
hogy a nemzedékünkhöz mérjük őket
nem is beszélve a háborús ellenállók nemzedékéről

hát kolléga úr
bizony tévedtünk
azon az estén megfeledkeztünk
egy dologról
hogy mi tudtuk ki kicsoda
kit kell lelőni vagy kopaszra borotválni
ma
mindegyikük
bíró és végrehajtó egy személyben
és egyetlen paranccsal se menthető fel
a lelkiismeretük

4. testvérem

osztom véleményed
igazad van amikor azt mondod

egyszer még szemünkre vethetik
soha vissza nem térő pillanatot szalasztottunk el azzal
hogy a már leterített ellenséget életben hagytuk

lehet
hogy még sok szenvedést okoz
összeharapdált bokánk gyógyítása
de hisz a szenvedés saját tulajdonunk
és a kutya is a miénk bár a póráza idegen kézben

5. barátom

írod hogy ez őrültség
hogy mindösszesen harminc százalék
hogy törvénysértők vagyunk hogy aláássuk
az államot
stb

annyi éven át tartó törvényesség alatt
a százalékokról
te és a tieid döntöttek
azok után akik valószínűsíteni akarták őket
vértócsa maradt az aszfalton
a zászlókon
de leginkább az emlékezetben

nem jövünk hozzád zárt sorokban
nem lepünk meg váratlanul
mi magunk építünk magunkból falat
a sarkukból kiemelt ajtók helyén
az engedélyekhez nem kötött jogokban hiszünk
légy egészséges és gondolkozz el azon
és mérlegeld azt
ellened vagyok-e vagy érted

6. nővérem

megszomorított a magas kőfal
s hogy még az asztalnál is tilos beszélgetnetek
a szakadatlan munka és az éjféli
zsoltáréneklés
bár ez az ének mindig magával ragadott
ma
amikor kimért minden szavam
mivel a nagygyűlésen a szavak mellett mindig ott a kő
amikor éjjel az ajtót strázsálom
nappal pedig keresem a csöndet
apránként rájövök hogy a gregorián kórus
miért csak éjszaka szól igazán
és miért csak románkori templomokban

7. (ma tizenöt órakor…)

ma tizenöt órakor befejezzük
de nem lesz semmiféle aláírás
és biztos hogy senkit se emelnek vállra
már nem hiszünk
a becsavart töltőtollak idejében
és az ígéretek pecsétjeiben

magunkra maradunk
és magunkban írjuk alá és pecsételjük le
a lelkiismeretünkkel kötött megállapodást

przełożył István Kovács


Jacąues Stella – Śmierć świętego Józefa

Maria bezradnie załamuje ręce
Józef jak z niewypalonej gliny
bezsilnie rozkłada ramiona
coś mówi do syna
Jezus prawą dłonią
palcem wskazującym
dotyka swojej piersi

ja

ja tato

za plecami Marii
nie lepiej powiedzieć dwie anielice
jaśniutkie słodziutkie pobożniutkie
chichoczą
przecież tak ładnie Józef umiera
ja
przecież
tato
również
śmiertelny

 

(WĘGIERSKI)

Jacques Stella: Szent József Halála
[Jacąues Stella – Śmierć świętego Józefa]

Mária tanácstalanul tördeli a kezét
józsef erőtlenül leejti a karját
mintha ki nem égetett agyagból lenne
valamit mond a fiának
jézus jobb kezének
mutatóujjával
megérinti a saját mellkasát
én
én
én atyám

Mária mögött
fogalmazzunk így két angyalocska
két kis tündöklő édeske jámborka
kacarásznak
hiszen oly szépen haldoklik józsef

én
hiszen
atya
szintén
halandó

przełożył Gábor Zsille


mnie się nie lękaj

Judo
mnie się nie lękaj
nie cisnę w ciebie kamieniem
nie obślinię litosnym słowem
ani laurowego wieńca
na twoją szyję nie nałożę
jestem twoim wspólnikiem
spocznijmy Judo
usiądźmy na rozstajnym kamieniu
skoro wleczemy się jedną drogą
oślepliśmy Judo od wielkiego światła
ty wcześniej ode mnie
jako że starszy jesteś i mądrzejszy
wiedzą o tej godzinie
kiedy Pasterz wyrywa owcę
z paszczy wilka
mów Judo
od ciebie chcę się uczyć
milczysz
tak to prawda
wszystko już powiedziałeś
coś powiedzieć był powinien
twój czas przeminął
teraz kolej na mnie
spowiadam się tobie Judo
nadal z lubością noszę w swoim ciele
zapłatę za pohańbioną krew
od kłamliwych pocałunków
wargi moje opuchnięte
za pazuchą na wszelki wypadek
dla siebie dla kogoś
ukrywam sznur
codziennie przeliczam oszczędności
czy na jeszcze jeden grzech wystarczy
mówię szeptem
gdyż gardło zdarłem wykrzykując
prawdę w którą me wierzyłem

Judo modlę się do ciebie
spraw żebym nie burzył
porządku rzeczy tego świata
żebym Boga nie zniewalał
srebrnikami modlitwy
żebym przyjaciół nie obarczał
swoimi marzeniami
i cierpliwie wysłuchał wrogów
żebym dźwigał grzech aż do nawrócenia
żebym kochał i wtedy
gdy na szyi zawęźlam postronek
modlę się do ciebie i o to
żebym nie przychodził me w porę
i umiał nie przyjść wcale

daj mi swoją filakterię
chcę ją ucałować
i zapamiętać serdeczne słowo
krwią zapisane

przyjacielu dlaczegoś przyszedł

 

(WĘGIERSKI)

tőlem nem kell félned
[mnie się nie lękaj]

Júdás
tőlem nem kell félned
nem vetek rád követ
nem nyálazlak össze könyörülettel
babérkoszorút
se akasztok nyakadba

társad vagyok

pihenjünk meg Júdás
telepedjünk le az útjelzőre
ha úgyis ugyanoda tartunk
belevakultunk Júdás a fényözönbe
nálam még előbb te
minthogy idősebb vagy és bölcsebb
tudott az az óra
amikor a Pásztor kiragadja a bárányt
a farkas állkapcsából

beszélj Júdás
tőled akarok tanulni

hallgatsz

hát igaz
már mindent elmondtál
amit mondanod kellett
időd lejárt
rajtam a sor
gyónom neked Júdás
hogy továbbra is kedvtelve hordom testemben
a fizetségért meggyalázott vért
a hazug csókoktól
felpuffadt ajkakat
s mindenesetre ruhám alatt rejtegetem
a kötelet neked vagy másnak
naponta megszámlálom amit félretettem
elegendő-e a bűnre
suttogva szólok mert berekedtem
kikiáltozva az el nem hitt igazságot

imádkozom hozzád Júdás
tedd hogy ne dúljam szét
az e világi rendet
hogy az Istent ne kábítsam
az ima ezüstjeivel
hogy barátaimat ne terheljem
álmaimmal
és türelmesen meghallgassam ellenségeim
hogy a megtérésig cipeljem a bűnt
hogy akkor is szeressek
amikor nyakamba húzom a hurkot

azért is imádkozom hozzád
hogy ne jöjjek rosszkor
s hogy megjönni egyáltalán képtelen legyek

add ide amulettedet
meg akarom csókolni
és meg akarom jegyezni
a vérrel beleírt igét

barátom miért jöttél

przełożył István Kovács


jesień długa i ciepła

na skraju lasu dwoje młodych
mocno do siebie przytuleni
przez opuszczone powieki patrzą w niebo
oddają się słońcu
przed nimi
szafirowy orosiały łan oziminy
dalej
cuchnące kwaśno kapuścisko
za którym w brzozowym zagajniku
trzy stare kobiety
twarzą
ramionami
piersiami
brzuchem
udami
wgryzają się w białe pnie

wyleniały jamnik kopie jamę
zakopuje kość
od Wisły nadciągają mgły
jakie to proste
stać się niewidzialnym

 

(WĘGIERSKI)

hosszú, meleg ősz
[jesień długa i ciepła]

az erdőszélen két fiatal
szorosan egymáshoz tapadva
félig lehunyt szemmel nézi az eget
átadják magukat a napnak
előttük
az őszi vetés zafírkék harmatos táblája
messzebb
savanykásan bűzlő káposztaföld
melyen túl a növendék nyírligetben
három öregasszony
arccal
karral
mellestül
hasastul
combostul
beveszi magát a fehér törzsek közé

egy vedlett tacskó gödröt ás
belerejt egy csontot

a Visztula felől ereszkedik a köd

milyen egyszerű
láthatatlanná válni

przełożył Gábor Zsille


ostatnie życzenie

wiem tyle samo
co każdy inny
dlatego boję się że nie zdążę
lub nie będę miał komu przekazać
mojego ostatniego życzenia
zanim oddacie moje byłe ciało ziemi
najpierw oddajcie je ogniowi
przekonał mnie Chagall
niech w bezwładzie
w płomieniach zatańczy
niech milcząc wyśpiewa
już beze mnie
swoją pieśń tylko swoją
pieśń nad pieśniami
i niech ustąpi pola
powietrzu

 

(WĘGIERSKI)

utolsó kívánság
[ostatnie życzenie]

pontosan annyit tudok
mint mindenki más
azért félek hogy nem lesz időm
vagy nem lesz kivel közölnöm
utolsó kívánságomat

mielőtt átadjátok volt testemet a földnek
előbb adjátok át a tűznek
győzött meg róla Chagall
táncoljon magatehetetlen
a lángokkal
már nélkülem
dalolja el némán
saját énekét a saját
énekek énekét
és a teret adja át
a levegőnek

przełożył István Kovács


ostatnie pokolenie

na dziedzińcu muzeum historii naturalnej
bawią się dzieci
już ostatnie albo przedostatnie
ogniwo w ewolucyjnym łańcuchu dotychczasowej ludzkości
poczęte na chybił trafił nawet jeśli planowane
przyszły na świat tak jak je Pan Bóg stworzył
czyli
takie sobie i rozmaite
a już z pewnością nie takie jakie powinny były przyjść
w niedalekiej przyszłości
powinniśmy wyprodukować nowe pokolenie
od A do Z zaprojektowane

być może

ale
czy wtedy przed muzeum historii naturalnej
i człowieka przedindustrialnego
ktokolwiek usłyszy jeszcze dzikie wrzaski
przymilną paplaninę
śmiech do rozpuku
płacz jak skowyt
utytłanego po uszy w błocie
nawet jeśli przypadku czy wypadku to miłosnego
czy któryś z siedzących na ławce emerytów westchnie
Boże
jaki człowiek głupi
przecież warto było

 

(WĘGIERSKI)

az utolsó nemzedék
[ostatnie pokolenie]

a természettörténeti múzeum udvarán
gyermekek játsszák
az emberiség fejlődésének
már utolsó vagy utolsóelőtti láncszemét
véletlen mintsem tervszerűn megfoganva
jöttek világra úgy ahogy Isten teremtette őket
vagyis
valamilyenekként vagy különbözőkként
de már bizonyosan nem úgy ahogyan kellett volna

a közeljövőben
A-tól Z-ig új nemzedéket
kell produkálnunk

lehet

de
vajon akkor
a természettörténeti múzeum előtt
az iparosodásig élt ember históriájának múzeuma előtt
bárki is meghallja
a mégha szerelmetesen is
feje búbjáig mocskos ember
vad ricsaját
nyájas handabandáját
csillapíthatatlan hahotáját
vonításnyi sírását
vajon
a padon ücsörgő nyugdíjasok közül bárki is felsóhajt
Istenem
milyen ostoba az ember
hiszen érdemes volt

przełożył István Kovács


sądny dzień

kiedy stanę przed tobą
przecież nie będziesz mnie przepytywał
skoro wszystko wiesz

to ja ciebie zapytam
dlaczego my tutaj musieliśmy całe życie
jeść czyjeś ciało
pić czyjąś krew
bo tak wygląda u nas miłość
dlatego że nie jesteś nam nic winien
powiedz
dlaczego ostatnie słowa
ostatnie zdanie dobrej nowiny
w najstarszej Ewangelii
to
Boże mój
Boże mój
czemuś mnie opuścił

 

(WĘGIERSKI)

ítéletnap
[sądny dzień]

ha majd előtted állok
mivel nem fogsz kikérdezni
hiszen úgyis mindent tudsz

majd én kérdezem tőled
miért kellett itt egész életünkben
valakinek a testét ennünk
valakinek a vérét innunk
mert így fest nálunk a szeretet

mivel semmivel sem vagy az adósunk
áruld el
miért
hogy az evangéliumban
az utolsó néhány szavad
az örömhír utolsó mondata
úgy hangzik
istenem
istenem
miért hagytál el

przełożył Gábor Zsille


sukces

przyjechałem pierwszym porannym pociągiem
padał śnieg
na peronie żadnych śladów
tylko moje
smakuję słodycz sławy pionierów zdobywców odkrywców
gorzko
gorzko

 

(WĘGIERSKI)

siker
[sukces]

az első hajnali vonattal érkeztem
hullt a hó
a peronon egyetlen idegen nyom sem
csak az enyém
megízlelem milyen édes
az úttörők a hódítók a felfedezők
hírneve
keserű
keserű

przełożył Gábor Zsille


kto to był

co zobaczyła żona Lota
w ostatnim mgnieniu oka
patrząc wstecz

może nic
a może
widziała płonące miasto
i twarz
zasznurowane wargi
dwie blizny
między oczami
jak dwie grudki siarki
w czyje oczy spojrzała żona Lota
że struchlała osłupiała skamieniała

 

(WĘGIERSKI)

ki volt az
[kto to był]

mit látott lót felesége
utolsó szempillantásával
mikor hátranézett

talán semmit

vagy talán
egy lángban álló várost
és arcot
látott
összeszorított ajkakat
két sebhelyet
két szemgödröt
melyek akár két kénrög

kinek a szemébe pillantott lót felesége

hogy lebénult megmerevedett kővé dermedt

przełożył Gábor Zsille


inna jeszcze możliwość

czyją
zapłakaną twarz pośród ognia
zobaczyła żona Lota
skamieniała słona łza
na powiece martwego morza

 

(WĘGIERSKI)

egy másik lehetőség
[inna jeszcze możliwość]

kinek
a kisírt szemébe nézett
a lángok között lót felesége
megkövült a sós könny
a holt tenger szemhéján

przełożył Gábor Zsille


a kiedy umrę

jak to będzie kiedy umrę

zwyczajnie
sąsiad odłoży lornetkę
a raczej zacznie podglądać
mojego następcę na mieszkaniu

moi wrogowie stwierdzą
ucieszą się i powiedzą
wreszcie
bardzo dobrze
i będzie to najpiękniejsza
prawda o mojej śmierci

przyjaciele dodadzą
żal
przez co piękno jeszcze wypięknieje
ten żal
to przecież niewiara w śmierć

a ja
jak wskazuje doświadczenie
będę wreszcie milczał

po co mówić
skoro ja ty my
a przede wszystkim bóg
mówiąc
chcąc nie chcąc kłamiemy

 

(FRANCUSKI)

et quand je mourrai
[a kiedy umrę]

comment ce sera quand je mourrai
le voisin mettra juste de côté ses jumelles
ou plutôt commencera à épier
mon successeur dans l’appartement
mes ennemis vont constater le fait
se réjouir et dire
enfin
trés bien
et ce sera la plus belle
vérité sur ma mort
les amis ajouteront
la douleur
grâce à laquelle la beauté embellira encore
cette douleur
c’est quand même le déni de la mort
et moi
comme le montre l’expérience
je vais enfin me taire
à quoi bon parler
si je tu nous
et surtout dieu
en parlant
nous résignons à mentir

przełożyli Ludivine Chevalier i Jacek Giszczak

(LITEWSKI)

o kai numirsiu
[a kiedy umrę]

kaip bus kai numirsiu

paprastai
kaimynas padės žiūronus
ar veikiau ims šniukštinėti
mane pakeitusį įnamį

mano priešai tvirtins
apsidžiaugs ir patvirtins
pagaliau
labai gerai
ir tai bus gražiausia
tiesa apie mano mirtį

bičiuliai pridurs
gaila
tad gražumas dar pagražės
tas gailesys
juk neištikimybė mirčiai

o aš
kaip liudija patirtis
pagaliau tylėsiu

kam kalbėti
jeigu aš tu mes
o pirmučiausia dievas
kalbėdami
nori nenori meluojam

przełożył Vladas Braziūnas


nadajniki

jeszcze wczoraj
jakże inaczej przemawiały
dzwony i krzyże
z kościelnych wież

dzisiaj
dniem i nocą
na okrągło
nic tylko
dzień dobry durniu odwal się nie szkodzi co zapłać ale śmieszne umarła termin minął na wojnie miło mi w mordę jeża o dziewiątej ten numer nie w kawiarni samolotem tak nie i
jeszcze dosadniej
jeszcze grubiej
a pomyśleć
że był czas kiedy
nie mówiąc o słowach
nawet najpobożniejsze myśli
wydawały się za mało pobożne
by je snuć pod dachem świątyni

dzwony milczą
zakazano im mówić
przekroczyły dopuszczalną ilość decybeli

 

(FRANCUSKI)

Les émetteurs
[nadajniki]

hier encore
comme elles parlaient autrement
les cloches et les croix
des clochers d’églises
à présent
jour et nuit
sans arrêt
rien d’autre que
bonjour crétin dégage ça fait rien il te le rendra c’est marrant elle est morte
le délai est passé à la guerre comme à la guerre enchanté dans ta gueule à neuf heures ce numéro pas dans le café par avion oui non et
encore plus cru
plus vulgaire
et penser
qu’il fut un temps où
sans parler de mots
même les plus dévotes pensées
ne semblaient pas assez pieuses
sous l’auguste toit du temple

les cloches se taisent
on leur a interdit de parler
elles dépassaient le nombre de décibels acceptable

przełożyli Ludivine Chevalier i Jacek Giszczak


Życie

Dominikowi Ciołkowi

już tylko obowiązek
czasami nawet miły
bardzo miły
wprost jak miód
słodki
jak choćby dzisiaj
niedziela
godzina dwudziesta pierwsza trzydzieści
i
jasno
pogodnie
ciepło
pachną jaśminy
w telewizji mówią
że samotna matka umierająca na czerniaka
szuka dla piętnastoletniego syna
zastępczej rodziny
sześcioletnią córeczkę
już dobrzy ludzie zabrali
jaśminy pachną

moja mama
w przeciwieństwie do mnie
nie lubiła tego zapachu
mówiła
czuć je jak nieboszczyka

lubię ich zapach
choć wiem jak czuć nieboszczyka
każdego roku usiłuję
napatrzeć się na nie
nawąchać na cały rok
przynajmniej

26 VI 2006 r.

 

(FRANCUSKI)

Vie
[Życie]

A Dominik Ciołek

seul reste le devoir
parfois même agréable
très agréable
tout à fait comme le miel
doux
comme ce jour
dimanche
vingt-et-une heures trente
et
un ciel clair
un beau temps
l’air tiède
les jasmins embaument
ils disent à la télé
qu’une mère seule se mourant du mélanome
cherche pour son fils de quinze ans
une famille d’acueil
la fillette de six
de braves gens l’ont déjà prise
l’air embaume le jasmin

ma mère
contrairement à moi
n’aimait pas cette odeur
elle disait
que ça se sent le cadavre

j’aime cette odeur
bien que je sache comment sent un cadavre
tous les ans je m’efforce
d’en rassasier mes yeux
de m’imprégner de leur parfum pour l’année
au moins

26 VI 2006

przełożyli Ludivine Chevalier i Jacek Giszczak


pasterka w księżpolu

życie jak sen
wystarczy w porę
otworzyć oczy
by je ocalić
i oczy
i rozum

Księżpol, 2005 r.

 

(FRANCUSKI)

la messe de minuit à Księżpol
[pasterka w księżpolu]

la vie comme un songe
au bon moment il suffit
d’ouvrir les yeux
pour la sauver
elle
et les yeux
et la raison

Księżpol, 2005.

przełożyli Ludivine Chevalier i Jacek Giszczak


pejzaż wiosenny

kilkunastoletni rumun
dobry pasterz
chwyta roczne jagnię
dorodnego baranka
jakże jurny byłby ten baranek

rano wyostrzył nóż na toczaku
cieniutko na listek brzozowy
na skrzydełko ważki

delikatnie sadowi baranka na swoje barki
wynosi z szałasu pod błękit nieba
na zborze wzgórza
na rozległość doliny
od wschodu zamkniętą monastyrem
na widowisko słońcu gwiazdom i księżycowi
i
jednym cięciem
otwiera gardło baranka

dwa drgnięcia kopytek
alleluja

 

(FRANCUSKI)

tableau printanier
[pejzaż wiosenny]

un adolescent de roumanie
un bon berger
attrape un agneau d’un an
tendre petit mouton
comme il aurait été vigoureux cet agneau

ce matin il a aiguisé le couteau sur la meule
en affûtant la lame comme une feuille de bouleau
comme une ailette de libellule
tendrement il place l’agneau sur ses épaules
l’emporte hors de la hutte sous le ciel bleu
sur la pente de la colline
dans l’étendue de la vallée
fermée à l’est par un monastère
pour l’offrir en spectacle au soleil aux étoiles et à la lune
et
d’un seul geste
il ouvre la gorge de l’agnel

deux tressaillements des sabots
alléluia

przełożyli Ludivine Chevalier i Jacek Giszczak

(LITEWSKI)

pavasario peizažas
[pejzaż wiosenny]

keliolikmetis rumunas
geras piemuo
stveria metinį ėriuką
postambį avinioką
koks nartus būtų buvęs šis aviniokas

rytą tekėlu išgalando peilį
plonas kaip beržo lapelis
kaip laumžirgio sparnas

švelniai persimeta ėriuką per pečius
nešasi iš avidės po žydru dangum
į kalvos viršūnę
į tolimą slėnį
iš rytų užvertą vienuolyno
į reginį saulei žvaigždėms ir mėnuliui
ir
vienu pjūviu
atveria avinėlio gerklę

kanopėlės virpt virpt
aleliuja

przełożył Vladas Braziūnas


Psalm bojących się grzechu

nie zgrzeszyliśmy przeciwko tobie
nie plami nas krew bliźniego
zielonej duszy z twardej piersi drzew myśmy nie wyrywali
ognia pod cudzy dom nasza ręka nie podkładała
ani nasz język nie grodził z nienawistnych słów
płotu wokół dobrego imienia sąsiada
nasze wargi nigdy nie opluły wrogiej twarzy
nasze ręce nie trzymały nigdy karabinu
ani też nie sterowały bombowcami
nie ciąży na nas żaden napad na bank ani wielkie manko
nigdy nie gwałciliśmy córek przyjaciół
ani nie uwodzili żon kolegów z pracy
zmiłuj się nad nami Panie gdyż przeszliśmy nie zostawiwszy
najmniejszego śladu

 

(NIEMIECKI)

Psalm der Ängstlichen
[Psalm bojących się grzechu]

Gesündigt haben wir nicht gegen dich.
Nicht befleckt sind wir vom Blut der andern.
Die grüne Seele haben wir nicht aus der harten Brust der Bäume gerissen.
Feuer unters fremde Haus hat unsre Hand nicht gelegt
und unsere Zunge sprach kein hassendes Wort,
keinen Zaun zog sie um den guten Namen des Nachbarn.
Unsere Lippen bespuckten keines Feindes Gesicht,
unsere Hände trugen nie ein Maschinengewehr,
nie steuerten sie einen Bomber!
Kein Banküberfall lastet auf uns, keine Schuld.
Nicht vergewaltigten wir unserer Freunde Töchter.
Nicht verführten wir die Frauen unserer Kollegen.
Erbarme dich, Herr, über uns: wir gingen durch die Welt, hinterließen
nicht die geringste Spur

przełożył Norbert Weiß


Na Jasnej Górze

Matko
smutnymi oczami
twarzą pociętą, napiętnowaną

Matko
zza czarnego werniksu
próbujesz mi coś powiedzieć
co – Matko?

popatrz
moje oczy też ciemnieją
czas miażdży moją twarz kopytami wydarzeń
poza
werniksuje moje usta

nie wiem o czym dzisiaj
mam z Tobą rozmawiać – Matko
może więc nic nie mówmy
przytulmy do siebie twarze

 

(DUŃSKI)

På Jasna Góra
[Na Jasnej Górze]

Mor –
med dine troskyldige øjne
og dit arrede ansigt så sorgfuldt.

Mor –
gennem billedets sorte fernis
prøver du at sige mig noget
hvad, Mor?

Se
mine øjne er også blevet mørkere
tiden mærker mit ansigt
hændelser sætter deres spor
på mine læbers udtryk.

Jeg ved ikke
hvordan vi kan snakke om det, Mor
Måske er det bedst vi tier
og bare lader vore kinder mødes.

przełożyli Jadwiga Kosiorkiewicz-Księżycka i Poul Strandvil


doczekałem się

wydawało się
że jest to niemożliwe

huknąłem cię pięścią między łopatki
aż cię wygięło
odwinąłeś się
pochwyciłeś mnie wpół
powaliłeś
w śnieg
w trawy
w bezednie oceanu
w wyroisko gwiazd

śmiejąc się

wstańmy
idźmy

23 III 2006 r.

 

(LITEWSKI)

sulaukiau
[doczekałem się]

atrodė
niekaip neįmanoma

daviau tau kumščiu tarpumentin
net sulinkai
atsitiesęs
stvėrei mane per pusiaują
pargriovei
į sniegą
žolę
vandenyno bedugnę
platybes žvaigždžių

juokdamies

kelkimės
eikim

2006.03.23

przełożył Vladas Braziūnas


przed wschodem słońca

siedemnastego czerwca
w radiu mówią
że dnia
nie dosłyszałem
ubyło
przybyło
dwie minuty

przypomniałem
dwudziestego ósmego dnia maja
deszczowego
burzowego
tęczowego
gdy najwyższy kapłan
pytał swego boga
dlaczego milczy
nie policzyłem
choć się starałem
wszystkich twarzy boga
jedną przeoczyłem

za liściastą ścianą
jaworów i klonów
rozpłomienia się
reaktor jądrowy
bomba atomowa

w łagodnym błękicie
w chłodzie poranka
wschodzi słońce

dlatego nigdy nic nie wiadomo
jak na pęksowym brzysku
gdzie na grobie
marka łabunowicza
i
bartka olszańskiego
i
w kącie fundamentów baraku w birkenau
każdego roku
zakwitają
pachną
purpurowieją
słodkie
poziomki

17 VI 2006 r.

 

(LITEWSKI)

prieš patekant saulei
[przed wschodem słońca]

birželio septynioliktą
per radiją sako
dieną
nenugirdau
sutrumpėjus
ar pailgėjus
porą minučių

prisiminiau
gegužės dvidešimt aštuntą
lietingą
audringą
vaivorykštingą
kai aukščiausiasis kunigas
klausė savo dievo
kodėl šis tyli
nesuskaičiau
nors ir stengiausi
visų dievo veidų
vieną pražiūrėjau

už lapotos jovarų
ir klevų sienos
ima liepsnoti
branduolinis reaktorius
atominė bomba

švelnioje žydrynėje
rytmečio vėsoje
teka saulė

todėl niekada niekas negali žinoti
kaip pęksowy brzyzeko kapinėse*
kur ant
marko łabunowicziaus
ir
bartko olszańskio kapo
ir
birkenau barako pamatų kampe
kasmet
sužysta
suraudonija
saldžios
žemuogės

*Pęksowy Brzyzek – kapinės Zakopanėje. – Vert. past.

przełożył Vladas Braziūnas


moje credo

czy wierzysz w boga
nie
chcę wierzyć bogu
ale tylko temu
który na jednym oddechu mówi tak i nie
nie wierzę bogom
którzy swoim fanom
powierzają miarę
prawdy i fałszu
zła i dobra
i na nich cedują swoją wszechmoc

każdego ranka
przed taką wiarą
przestrzega mnie lustro
i maszynka do golenia

 

(LITEWSKI)

mano credo
[moje credo]

ar tiki dievą
ne
noriu tikėti dievą
bet tik tokį
kurs vienu atsikvėpimu ištaria taip ir ne
netikiu dievais
kurie savo gerbėjams
paveda išmatuoti
tiesą ir klastą
blogį ir gėrį
ir jiems perleidžia savo visagalybę

kas rytą
nuo tokio tikėjimo
mane pasergsti veidrodis
ir skutamoji mašinėlė

przełożył Vladas Braziūnas


wypominki

hesham lat 23 student rolnictwa
ali lat 22 przedsiębiorca
tawfig lat 20 student prawa
wares lat 26 biznesmen
ismail lat 18 uczeń szkoły średniej
mohammed lat 18 uczeń szkoły średniej
ibrahim lat 20 student anglistyki

polegli na polu chwały

to znaczy
że nasze samochody
chodzą na krew

 

(LITEWSKI)

maldos už mirusius
[wypominki]

heshamas 23 metų žemės ūkio studentas
ali 22 metų rangovas
tawfigas 20 metų teisės studentas
waresas 26 metų verslininkas
ismailas 18 metų vidurinės mokyklos mokinys
mohammedas 18 metų vidurinės mokyklos mokinys
ibrahimas 20 metų anglistikos studentas

jie mirė garbingai

vadinas
mūsų automobiliai
varomi krauju

przełożył Vladas Braziūnas